Karadeniz Fındığında Kurutma Krizi: Giresun'dan Şebinkarahisar'a Umut Köprüsü

Karadeniz Fındığında Kurutma Krizi: Giresun'dan Şebinkarahisar'a Umut Köprüsü

Karadeniz Bölgesi'nin altın değerindeki tarım ürünü fındık, her yıl olduğu gibi bu yıl da üreticiler için büyük bir emek ve umut kaynağıydı. Ancak iklim koşulları, bu umutları beklenen hasat şenliğinden ziyade, adeta bir mücadele ve belirsizlik sarmalına dönüştürdü. Özellikle Giresun'da, hasat edilen fındıkların kritik kurutma aşaması, mevsim normallerinin üzerinde seyreden yağışlar ve yüksek nem oranı nedeniyle üreticileri büyük bir çıkmaza soktu. Ürünlerinin kalitesini ve ekonomik değerini korumak isteyen fındık üreticileri, bu zorluğa karşı çareyi kilometrelerce ötedeki Şebinkarahisar ilçesinin daha kuru iklimine sığınmakta buldu. Bu beklenmedik 'iklim göçü', fındık üreticisinin zorlu mesaisine yeni bir boyut katarken, beraberinde yeni endişeleri de getirdi.

Türkiye ekonomisi için stratejik bir öneme sahip olan fındık, özellikle Giresun gibi şehirlerde binlerce ailenin başlıca geçim kaynağını oluşturur. Hasat sonrası fındığın ideal nem oranına düşürülmesi, ürünün kalitesi, raf ömrü ve küflenme riskinin önlenmesi açısından hayati derecede önemlidir. Geleneksel olarak güneş altında harmanlarda serilerek kurutulan fındıklar, bu yıl Giresun'da etkili olan sürekli yağışlar ve yüksek atmosferik nem nedeniyle bir türlü istenilen seviyeye ulaşamadı. Fındıklarını tarladan toplayan üreticiler, bir yandan ürünlerinin bozulmaması için zamana karşı yarışırken, diğer yandan da uygun kurutma koşulları bulamamanın getirdiği çaresizlikle yüzleşti. Yüksek nemli fındık, aflatoksin riski taşır, pazar değerini kaybeder ve depolama sürecinde ciddi sorunlara yol açar.

Ürünlerinin değerini korumak ve gelecek sezonlara umut taşımak isteyen üreticiler, çaresizce alternatif yollar arayışına girdi. Çözüm, coğrafi olarak yakın ancak iklimsel açıdan farklı bir bölgede, Giresun'a bağlı Şebinkarahisar ilçesinde bulundu. Giresun'un kıyı şeridindeki nemli ikliminin aksine, daha iç kesimde yer alan Şebinkarahisar, karasal iklimin etkisiyle daha kuru ve güneşli hava koşulları sunuyordu. Bu durum, fındık üreticilerini zorlu bir yolculuğa itti. Üreticiler, hasat ettikleri fındıkları tonlarca ağırlıkla kamyonlara yükleyerek kilometrelerce ötedeki Şebinkarahisar'a taşıdı. Bu lojistik zorluk, zaten kısıtlı bütçelerle çalışan üreticiler için ek bir maliyet ve yorucu bir süreç anlamına geliyordu.

Şebinkarahisar'a taşınan fındıklar için yeni bir kurutma mesaisi başlarken, burada da beklenmedik bir engel ortaya çıktı. Bölgenin kuru olmasına rağmen, eylül sonu itibarıyla etkili olmaya başlayan soğuk hava koşulları, kurutma sürecini uzattı. Soğuk hava, fındığın nemini atma hızını düşürerek, kurutma süresinin normalden daha uzun sürmesine neden oldu. Bu durum, üreticilerin hem işçilik hem de barınma maliyetlerini artırırken, ürünlerini bir an önce piyasaya sürme ve borçlarını ödeme umutlarını da sekteye uğrattı. Bir üretici, “Giresun’da kurutamayınca buraya getirdik, ama burada da soğuklar bastırdı. Fındığımızı bir an önce kurutup satmak istiyoruz, ama hava şartları bize izin vermiyor. Her gün bir belirsizlikle uyanıyoruz,” diyerek yaşadıkları çaresizliği dile getirdi.

Fındık üreticisinin yaşadığı bu zorluklar, sadece bireysel haneleri değil, bölge ekonomisini de derinden etkileyecek potansiyele sahip. Kalite kaybı ve geciken pazarlama süreçleri, fındık fiyatları üzerinde baskı yaratabilir ve Türkiye'nin dünya fındık pazarındaki konumunu olumsuz etkileyebilir. Bu durum, gelecekte iklim değişikliğinin tarım üzerindeki etkilerine karşı daha dirençli stratejilerin geliştirilmesi gerektiğini bir kez daha gözler önüne seriyor. Modern kurutma tesislerinin yaygınlaştırılması, tarım sigortalarının kapsamının genişletilmesi ve iklime dayanıklı fındık çeşitlerinin araştırılması gibi uzun vadeli çözümler, fındık üreticisinin gelecekte benzer krizlerle karşılaşmaması için hayati önem taşıyor.