Gök Kubbede Bu Hafta: 08 Haziran

2 Haziran 1989 Bulgaristan, 320.000 Türk’ü Sürgün etti

3 Haziran 2016 Müslüman Boksör Muhammed Ali’nin vefatı

4 Haziran 1086 Kutalmışoğlu Süleyman Şah’ın (Türkiye Selçuklu Devleti’nin kurucusu, Selçuk Bey’in oğlu) vefatı

4 Haziran 1876 Sultan Abdülaziz’in (II.Mahmud’un oğlu) vefatı; 4 Haziran 1933 Ahmet Haşim’in (Yazar, şair) vefatı

5 Haziran 1967 İsrail ile Mısır, Ürdün ve Suriye Arasında 6 Gün Süren Savaş oldu

5 Haziran 1974 Felsefeci Hilmi Ziya Ülken’in vefatı; 5 Haziran Dünya Çevre günü

6 Haziran 1475 Fatih Sultan Mehmed’in Kırım’ı fethi

6 Haziran 1968 Kurtuluş Savaşı Komutanı Kazım Özalp’ın vefatı

8 Haziran 632 Pevgamber Efendimiz (s.a.v.)’in vefatı; 8 Haziran 1949 TC. Emekli Sandığı kuruldu

SULTAN ABDÜLAZİZ’İN  VEFATI:    4 Haziran 1876

   Osmanlı padişahlarının 32.’ncisidir. Sultan II. Mahmut’un 2. Oğlu ve İslam halifelerinin 97.’ncisidir. 1830 yılında doğdu ve iyi bir tahsil alarak yetiştirildi. Sultan Abdülmecid’in vefatında sonra 1861 yılında 32 yaşında padişah oldu. Abdülaziz, güçlü kuvvetli, ata sporlarından güreşe, cirite, ava meraklı bir hükümdardı. Halk kendisini sevmekte ve ikinci bir Yavuz olarak görmekteydi. Onun zamanında Donanma, dünyanın sayılı donanmalarından biri oldu. Sultan Abdülaziz, dünya siyasetine vakıf olduğundan saltanatının 2. yılında 1863’de Mısır’ı kalabalık bir heyetle ziyaret etti. Yavuz Sultan Selim’den sonra Mısır’a gelen ilk Osmanlı Sultanına halk çılgınca sevgi gösterilerinde bulundu. Bu ziyaret Mısır halkının Hilafet makamına olan bağlılığının güçlenmesini sağladı. Balkanlarda Rusya ve diğer devletlerin desteklenmesiyle çıkan isyanlar, devrinin en mühim hadiselerindendi. Mahmut Nedim Paşa’nın sadareti, hem dışta hem de içte devletin itibarının sarsılmasına sebep oldu. Nitekim Ruslar bu karışıklıktan faydalanarak Balkanlarda Panislavizm propagandasını yaygınlaştırıp büyük huzursuzluklar çıkardılar. 1875’de Bosna-Hersek’te isyanlar çıktı. Bunu Rusya’nın teşvikiyle 1876’da Sırbistan’ın Osmanlı devletine savaş ilanı takip etti. Sultan Abdülaziz, Balkanlardaki tehlikeli gelişmeyi önlemeye çalışırken, daha önce görevlerinden azledilen Hüseyin Avni Paşa, Mithat Paşa, mütercim Rüşdi Paşalar ile Hasan Hayrullah Efendi ihtilal hazırlığı yapıyorlardı. Bilhassa Hüseyin Avni Paşa, Mahmut Nedim Paşa tarafından azledilip sürüldüğü için padişaha kin beslemişti. Nitekim Londra’ya gidip İngilizlerle öldürme planları yaptılar. Hüseyin Avni, Mithat Paşa, mütercim Rüşdi ve Süleyman Paşalar 30 Mayıs 1876 Cuma günü sabah saat 04.30’da harekete geçtiler. Taşkışla’dan gelen taburla, Mekteb-i Harbiye’nin 300 kadar talebesi, Dolmabahçe Sarayı’nı çevirdi. Donanma da deniz tarafını kontrol altına aldı. Sultan Abdülaziz kayıkla alınıp, Topkapı Sarayı’na götürülerek, Sultan III. Selim Han’ın şehit edildiği odaya hapsedildi. Sonra Fer’iyye Sarayı’na götürüldü. 4 Haziran 1876’da H. Avni Paşa, çoktan planlamış olduğu cinayeti saraydan elde ettiği adamlarına yaptırdı. Sultan’ın cenazesi, 5 Haziran 1876 günü büyük bir merasimle kaldırıldı. Babası Sultan II. Mahmud’un Çemberlitaş’taki türbesine defnedildi. Onun zamanında, ilk defa posta pulu kullanıldı. Süveyş Kanalı açıldı. Sahillere deniz fenerleri konuldu. İstanbul’da tramvay işletilmeye başlandı. Askerî Rüştiye Mektepleri ve Osmanlı Bankası açıldı. Devlet Şurası (Danıştay) ve Adliye Teşkilatı kuruldu. Divan-ı Muhasebat (Sayıştay) kuruldu. Maarif Teşkilatı Nizamları düzenlendi. (Yeni Rehber Ansiklopedisi-1. cilt. Türkiye Gazetesi. İstanbul-1993)